Gero eta kontsulta gehiago iristen dira EKA/ACUVra historia berberarekin: “Duela lau hilabete kotxea erosi nuen, urtebeteko bermea daukat eta kontzesionarioak higadura dela eta ez duela estaltzen esaten dit”. Frustrazioa ulergarria da. Baina beti egin behar dugun galdera bera da: kotxe hark arazo hori bazeukan saldu zizutenean, ala erabilerarekin hondatuz joan da? Galdera horren erantzunak dena aldatzen du.
Urtebeteko bermea badago, baina muga argiak ditu
Bigarren eskuko kotxe bat erostea ez da berri bat erostea bezala. Agerikoa dirudi, baina erreklamazio asko hori argi ez izatetik sortu ohi dira. Ibilgailu erabiliak bere pieza guztietan aurreko jabearen kilometroen historia, erabilera-baldintzak eta mantentze-erabakiak daramatza. Legeak errealitate hori aintzat hartzen du.
Bigarren eskuko kotxe bat saltzaile profesional bati erosten diogunean —kontzesionario bat, erosketa-salmenta enpresa bat, dealer bat—, araudiak berme legal batekin babesten gaitu. Baina berme hori ez da edozein gauza estaltzen duen aseguru bat. Arazo mota oso zehatz baten aurrean babesten du: betetasun-ezaren aurrean. Eta han dago guztiaren korapiloa.
Kontsumitzaileen eta Erabiltzaileen Defentsarako Lege Orokorra — 7/2021 Errege Lege-dekretua
Indarreko arauak bigarren eskuko ibilgailuen berme legala gutxienez urte batera murriztea baimentzen du (produktu berriei aplikatzen zaizkien hiru urteen aldean). Murrizketa hori kontratu bertan berariaz adostu behar da, eta ia kontzesionario guztiek aplikatzen dute.
Garrantzitsuena: saltzaileak entregatzeko unean jadanik zeuden akatsez bakarrik erantzuten du. Eta lehen urtean zehar, legeak presuposa dezake agertzen den betetasun-eza ordutik zetorrela — baina presuntzio hori ez da absolutua, eta higadura normala berariaz kanpo geratzen da. Arauak berak onartzen du bigarren eskuko ondasun bati ezin zaiola produktu berri batean bezalako baldintza bera exijitu.
Ezinbesteko ñabardura: higadura normala ez da akatsa, baina goiztiarra bai izan daiteke
Hau da ia jasotzen ditugun erreklamazio guztietako elefantea gelan. Berme legalak betetasun-ezak estaltzen ditu: kotxeak adostutakoaren arabera funtzionatu behar duen bezala ez egitea, erosketako unean ikusgai ez zen ezkutuko akats bat izatea, kontratuan edo publizitate-estrategian deskribatutako ezaugarriekin bat ez etortzea.
Bermeak ez ditu estaltzen bizitza erabilgarri mugatua duten osagaien higadurako degradazio naturala. Enbrageak, balaztak, banaketa-uhala, amortizagailuak, pneumatikoak, bateria… higadura inherentea duten piezak dira. Baina hemen dator jende askok —eta saltzaile batzuek— baztertzen duen ñabardura: piezaren motak ez du dena zehazten. Bermea dagoen ala ez zehazten duena da zergatik huts egin duen.
Legeak arrazoizko iraunkortasunaz hitz egiten du: ondasun bat betetasunekoa da bere adina, kilometrajea eta salmenta-uneko egoera kontuan hartuta hari espero dakionak irauten badu. Kilometro gutxiko kotxe batean bi hilabeteko epean hausten den enbrague bat erreklamagarria da, enbraguea “higadura-pieza” bat bada ere. Erabakigarria da hutsegite hura saldu zen ibilgailuaren baldintzei dagokienez goiztiarra edo anormala zen ala ez. Hori da egin behar den galdera.
Zure lehen betebeharra: kotxea sinatu aurretik egiaztatzea
Hau da artikulu osoko aholku garrantzitsuena, eta sarrienetan baztertzen dena. Bigarren eskuko ibilgailu baten erosketa-salmenta kontratu bat sinatu aurretik, eraman kotxea konfiantzazko mekaniko batera. Erosketa aurreko ikuskapen tekniko batek 50 eta 80 euro artean kostatzen ahal da. Erreklamazio batek, askoz gehiago.
Ikuskapen horrek bi funtzio funtsezko betetzen ditu. Lehena nabaria da: konpromisoa hartu aurretik arazo posibleak detektatzea. Bigarrena ez da hain bistakoa, baina garrantzi berdina du: ibilgailuaren benetako egoera erosketa aurreko unean dokumentatzea. Gerora erosketa egin zenean fallo bat bazetorren ala ez inguruko eztabaidarik sortzen bada, mekanikaren txosten hori erreklamazioa irabazteko edo galtzeko aldea izaten ahal da.
Zerbait huts egiten badu: nola erreklamatu eta zer espero
Lehen hilabeteetan arazo bat agertzen bada eta aldez aurretiko akats bat dela uste baduzu, legeak tresnak ematen dizkizu. Baina garrantzitsua da ere erreklamatzearen ondorioak zer dakarren jakitea. Jende askok kontuan hartzen ez duen kostu bat dago.
Matxura bat salmenta aurretik bazetorren ala ez inguruko gatazka judizial batean, ia beti ezinbestekoa da peritazio teknikoko txostena. Automozioko espezialista peritua batek adieraziko du hutsa aldez aurretiko akats baten ondorioa den ala erabilerako higadurarena. Txosten horrik gabe, epaileak konbentzitzea oso zaila da. Harekin, emaitza aurreikusgarriagoa da, baina kostua nabarmen igotzen da. Kotxearen edo konponketaren balioa baxua bada, liteke erreklamazioaren kostuak berreskuratuko duzuna gainditzea. Ez da erreklamatzeko arrazoirik ez, baina bai erabaki informatuak hartzeko arrazoia. EKA/ACUVen zure kasuko bideragarritasuna baloratzen lagun diezazukegu.
Hirugarrenen aseguruaren tranpa: saltzaileak esku garbitzen dituenean
Gero eta maizago ikusten ari gara EKA/ACUVi bereziki kezkatzen dion praktika bat: bigarren eskuko ibilgailuen erosketa-salmenta enpresek, sinaduraren unean, erosketa-salmenta eragiketarekin ezer ikusteko ez duen kanpoko aseguratze-enpresa baten berme-kontratua aurkezten dizutenak.
Transmititzen duten mezua da: “Edozein arazo izanez gero, telefono honi deitzen diozu eta haiekin kudeatzen duzu.” Erosoa iruditzen da. Baina praktikan, normalean gertatzen dena hau da:
Nola desbideratzen den erantzukizuna praktikan
Kontsumitzaileak hutsa detektatu eta saltzaileari erreklamatzen dio.
Saltzaileak erantzuten du: “Tramita ezazu berme-enpresarekin”, esku garbituz.
Kanpoko enpresak bere erregelamendua aplikatzen du: estalitako piezak zerrenda itxiak, higadura-piezak salbuestea, frantzisak, muga ekonomikoak eta tailer jakin batzuk erabiltzeko betebeharra.
Emaitza: atzerapenak, ukapenen eta nori erreklamatu ez dakien kontsumitzaile bat. Baina matxura konpondu gabe jarraitzen du.
Berme legala vs. merkataritza-bermea
Kontsumitzaileen eta Erabiltzaileen Legearen 126. artikuluak bi gauza desberdin bereizten ditu: berme legala, saltzaileak legez eskaintzera beharturik dagoen eta ezin ken daitekeen edo ordeztu daitekeen hori, eta merkataritza-berme gehigarriak, borondatezko produktuak direnak. Aseguratze-enpresa batekin aseguruak osagarria izan daiteke, baina inoiz ez ordezkoa. Merkataritza-berme horrek aplikatzen dituen murrizketak — salbuespenak, frantzisak, tailer zehatzak — ezin dituzte saltzailearen aurrean dagozkizun eskubide legalak murriztu. Hori saiatzen duen edozein klausula legeak gehiegizkoa eta baliogabea dela jotzen du.
Beste arazo ohikoa da merkataritza-bermea kontsumitzaileari eskuragarri dagoen berme bakarra balitz bezala, edo are “derrigorrezkoa” balitz bezala aurkezten dela, salbuespenak eta berme legalarekin aldeak azaldu gabe. Horrek engainuzko praktika bat osa dezake. Exijitu beti idatziz azalduko dizutela berme bakoitzak zer estaltzen duen, nork erantzuten duen eta zein den prozedura. Eta arazo bat agertzen bada, erreklamatu saltzaileari zuzenean. Ez onartu bideratua izatea bere aldetik erantzun formal eta idatzi bat jaso gabe.
Bermeak sinatu zenuen unean txarki zegoen horren aurka babesten zaitu. Ez denborarekin hondatuko denaren aurka. Desberdintasun hori erosi aurretik jakiteak edozein bermek baino balio handiagoa du.
Laburbilduz: zeure buruari egin behar dizkiozun hiru galdera
Erosi aurretik, galdera bat bakarrik egin: eraman al duzu kotxea konfiantzazko mekaniko batera? Ez “onar dezan”, benetan zer erosten ari zaren jakiteko baizik. Operazio horretan egin dezakezun inbertsio errentagarriena da, eta gainera ibilgailuaren egoera dokumentatuta uzten dizu gerora erreklamatu behar izanez gero.
Sinatzean, irakurri kontratua lasai. Egiaztatu deskribatutako egoera errealarekin bat datorrela eta eskaintzen dizuten bermea saltzailearen aurrean legezko bermea bera dela zuzenean. Erreklamazio-bide bakar gisa kanpoko aseguratze-enpresa batera bideratzen bazaituzte, galdetu berariaz horrek berme legala ordezten duen ala osatzen duen. Idatziz argi erantzuten ez badizute, operazioaren arriskuen artean sartu.
Eta arazo bat agertzen bada, kontzesionariari erreklamatzera deitu aurretik, galdera zintzoenarena egin: hutsegite hau saldu zidatenean bazetorren, ala erabilerarekin hondatuz joan den zerbait da? Erantzuna ez da beti erosoa, baina erabat baldintzatzen du erreklamatzeko eskubidea duzun ala ez. EKA/ACUVen zure kasua baloratzen lagun diezazukegu.
Ba al duzu arazorik bigarren eskuko kotxe batekin?
EKA/ACUVen zure egoera baloratzen eta erreklamatzeko oinarri sendoak dituzun zehazteko lagunduko dizugu. Kontsultatu inolako erabakirik hartu aurretik.
Kontsultatu konpromisorik gabe