EKA/ACUVen kasuak · Gatazkatik konponbidera
65.000€
kontratuan agertzen zen mailegua
5.891€
da itzuli beharko duten guztia, kontratuko 65.000€-en aurrean
8.400€
justifikatu gabeko komisio eta gastuetan desagertu ziren
Hipoteka zahar batek gure ekonomia estutzen duenean, geroz eta ohikoagoak dira “konponbide” itxurako eskaintzak, karga arintzen lagundu beharrean, gure arazoak areagotu egiten dutenak. Hau gertatu zitzaien EKA/ACUVeko bazkide diren senar-emazte erretiratu batzuei, VIELKA PROJECTS, S.L.rekin 65.000€-ko mailegu hipotekario bat sinatzean — bidean, 8.400€ desagertu ziren justifikatu gabeko komisio eta gastutan.
Kasua Bizkaiko Probintzia Auzitegiaren epaiarekin amaitu da: kontratua lukurreriagatik baliogabetu da, kontratu hori bermatzen zuen hipoteka ezeztatu da eta, bide batez, beren etxebizitza nagusiaren gainean abian zegoen hipoteka-betearazpena gelditu egin da.
Gertatutakoa, urratsez urrats
1
2008 · Jatorria
100.000€-ko hipoteka, 18 urterako
Gure bazkideek 2008an 100.000€-ko hipoteka sinatu zuten erakunde finantzario batekin, 216 hilabetetan ordaintzeko. Hamaika urte geroago, 2019an, oraindik 50.708,61€ ordaintzeke zituzten.
!
2019ko apirilaren 16a
65.000€-ko mailegu berria sinatzen dute
Hipoteka zaharra ezeztatzeko helburuarekin, senar-emazteek — erretiratu bat eta etxekoandre bat, inolako jarduera enpresarialik gabe — VIELKA PROJECTS, S.L.rekin 65.000€-ko mailegu hipotekario berri bat sinatzen dute. Diru horretatik, 50.781€ erabili ziren, helburua zen bezala, hipoteka zaharra ezeztatzeko. Baina, gainera, eragiketak beste 8.400€ “jan” zituen komisio eta gastutan: 2.000€ inoiz argi geratu ez zen bitartekaritza-lan baten truke, 2.500€ kudeaketa eta notariotzarako, eta 3.900€ VIELKAk berak mailegua irekitzeagatik komisio gisa gorde zituenak — kapitalaren %6a, Auzitegiak geroago “gehiegizkotzat” hartuko zuen zifra. Horrela, sinatutako 65.000€-tatik, 5.891€ baino ez ziren senar-emazteen esku libre eta erabilgarri geratu.
!
Kontratuko klausula
“Ez du kontsumitzaile izaera”
Kontratuan, letra lodiz idatzitako esaldi bat zegoen, senar-emazteak enpresa gisa jarduten zutela eta, horregatik, kontsumitzaileen legea ez zitzaiela aplikatzen zioena. Arazoa: erretiratuak ziren. Hortaz, ez zuten inolako enpresarik, eta gainera ez zen alderantzizkorik frogatu.
2
2019-2024 · Kuotaren pisua
Hileko 650€-ko kuotak, eta azken bat 65.650€-koa
Maileguak urteko %12ko interes finkoa zuen (%14,55, gastu guztiak kontuan hartuta). Baina garrantzitsuena ordainketak nola banatzen ziren da: bost urtez, hilean 650€-ko 59 kuota — diru hori, ia osorik, interesak ordaintzeko zen, kapital zorra ia murriztu gabe. Eta bost urte horien amaieran, 65.650€-ko azken kuota bat, mailegua ia bere osotasunean, ordainketa baten. Familia honek bildu ezin zitekeen diru bat zen.
!
2024ko apirila
Etxebizitza nagusiaren gaineko hipoteka-betearazpena
Baldintza horiekin aurreikusgarria zen bezala, senar-emazteek ezin izan zuten ordainketari aurre egin. Ondorioa: VIELKA PROJECTS, S.L.k hipoteka-betearazpena abiarazi zuen beren etxebizitza nagusiaren gainean — prozedura hori da, hipoteka bat ordaintzeari uzten zaionean, erakundeak etxea enkantean atera ahal duena zorra kobratzeko. Lehengo zor txikiago bat konpontzeko bermetzat jarri zuten etxe bera.
3
Lehen instantzia
Epaitegiak demanda ezeztatzen du
EKA/ACUVek, bere bazkideen ordezkari gisa, VIELKA PROJECTS, S.L.ren aurka demanda jarri zuen, mailegua lukurreriagatik baliogabetzat jotzeko eskatuz. Bilboko 9. Lehen Auzialdiko Epaitegiak ezetz erantzun zuen: ez zela frogatu adostutakoa baino diru gutxiago jaso zutenik, ezta interesa gehiegizkoa zenik ere. Are gehiago, EKA/ACUV kostuak ordaintzera kondenatu zuen.
✓
2025eko abenduaren 17a · Epaia
Probintzia Auzitegiak epaia iraultzen du eta lukurreriagatik baliogabetasuna deklaratzen du
Bizkaiko Probintzia Auzitegiak (4. Sekzioa) arrazoia eman zion EKA/ACUVi bere argudio guztietan. Aurreko epaia irauli zuen, maileguaren lukurreriagatik baliogabetasuna deklaratu zuen, hori bermatzen zuen hipoteka ezeztatuz — eta harekin batera, abiarazitako edozein hipoteka-betearazpen ere — eta VIELKA PROJECTS, S.L. kondenatuz lehen instantziako kostuak ordaintzera.
VIELKA PROJECTS, S.L.ren argudioak — eta zergatik ez ziren zuzenak
Enpresak hainbat argudio erabili zituen bere mailegua defendatzeko. Auzitegiak denak baztertu zituen.
Lehen argudioa: “Adostutako 65.000€ zehazki eman ziren”
Enpresak zioen ez zegoela lukurreriarik, kontratuan agertzen zen zifra eta emandako dirua bat zetozelako paperean. Baina Auzitegiak beste modu batera ikusten du: 65.000€ horietatik justifikatu gabeko komisio eta gastuak kentzen badira, mailegu-hartzailearen sakeleraino benetan iristen dena askoz gutxiago da. Eta hori, kontu-iruzur baten itxura izan arren, lukurreria ere bada. Auzitegiek dagoeneko izena jarri diote praktika horri: “mailegu faltsutua”.
Bigarren argudioa: “Interesa arrazoizkoa da mailegu mota honetarako”
VIELKA PROJECTS, S.L.k defendatzen zuen bere interesa ez zela desproportzionatua etxebizitza-sektoreko beste mailegu-emaileekin alderatuta. Auzitegiak gauza oso sinple batekin erantzuten du: dirua maileguan ematen duenak frogatu behar du, datuekin, bere baldintzak arrazoizkoak direla — eta hemen ez zen inolako frogarik aurkeztu. Ez zen ere azaldu zertarako balio izan zuten “bitartekaritza”-ko 2.000€ horiek, ezta zergatik kobratzen zuten %6a mailegua irekitzeagatik soilik, ohikoa baino askoz gehiago zen zifra bat.
Auzitegiaren erabakian asko pisatu zuen elementu bat dago: senar-emazteak sinatu zutenean zeuden premia-egoera. Lukurreria arautzen duen legeak jadanik hori kontuan hartzeko gauza gisa jasotzen du. Hamaika urtez beren hipoteka arazorik gabe ordaindu, zazpi urte aurretik geratzen zitzaizkien, eta “konpontzen” saiatu eta hasieran zuten zorra baino askoz gehiago zor izaten amaitu zuten.
Mailegu bat sinatu zen beste bat ordezkatzeko. Emaitza: zuten zorraren ordez, askoz gehiago zor izaten amaitu zuten — eta ia ordaindu ezin diren baldintzetan.
Hipoteka birfinantzatzea: lupaz hartu beharreko erabakia
Kasu hau gero eta maizago ikusten dugun eredu baten adibide garbia da: urteak daramatzaten zor hipotekario bat duten familiek “birfinantzaketa” bati jotzen diote, arintzea promes egiten diena, eta hasierakoa baino okerragoa den egoeran amaitzen dute. Hemen, borrokarako zaldia ez da interes-tasa soilik — kapitaletik kentzen den guztia da, behar duenari dirua iritsi aurretik.
Birfinantzaketa edo hipoteka-“erreskate” mailegu bat sinatu aurretik, kontuan izan hau:
Kalkulatu zenbat diru iristen den benetan zure kontura — eskrituran agertzen den kapitala ez, baizik eta komisioak, kudeaketa-gastuak eta “bitartekaritza” kendu ondoren geratzen dena. Zifra horrek maileguaren kapitaletik asko aldentzen bada, alarma-señale bat da. Eskatu beti, idatziz, komisio bakoitza zertan datzan eta zergatik aplikatzen den.
Zure maileguak lukurreriazkoa izan daitekeela uste baduzu
Gorde eskritura osoa eta hirugarrenei (bitartekariak, kudeaketa-bulegoak, komisioak) transferitutako zenbateko guztien justifikatzeko agiriak. Konparatu adostutako interesa sinatze-egunean produktu mota horretarako merkatuko batez bestekoarekin. Eta, batez ere, ez itxaron hipoteka-betearazpena iritsi arte erreakzionatzeko: lehenago berrikusten den kontratua, gehiago izango da jarduteko tartea.
Kasuaren emaitza
Lukurreriagatik baliogabetasuna
Maileguak eta hori bermatzen zuen hipotekak baliogabe geratzen dira. Benetan jaso zituzten 5.891,39€ baino ez dituzte itzuli beharko, interesik gabe, kontratuan agertzen ziren 65.000€-en aurrean. Beren etxebizitzaren gaineko hipoteka-betearazpen oro ere ezeztatzen da.
Zer erakusten du kasu honek?
1
Garrantzitsua den dirua zure kontura iristen dena da, eskrituran agertzen dena ez.
Legeak lukurreriatzat jotzen du mailegu bat, benetan emandakoa baino zenbateko handiagoa ematen duela itxura egiten duenean, kontratuak beste gauza bat esan arren. Justifikatu gabeko komisio, gastu eta “bitartekaritzek” jasotzen duzula esaten duzun kapitala husten ahal dute.
2
Klausula batek ez dizu kentzen kontsumitzaile izaera, hori egiazkoa ez bada.
Kontratuak zioen mailegu-hartzaileak existitzen ez zen jarduera enpresarial baten esparruan jarduten zuela, hain zuzen ere babes-araudia saihesteko. Auzitegiek egitateak begiratzen dituzte, kontratuak jartzen dituen etiketak ez.
3
Komisio guztiak justifikatuta egon behar du — eta kobratzen duenak frogatu behar du.
%6ko irekiera-komisio bat, edo azalpenik eta hartzaile argi gabeko bitartekaritza-ordainsariak, ez dira eutsi eskrituran agertzeagatik soilik. Frogatzeko karga dirua mailegatzen duenari dagokio.
4
Zor bat birfinantzatzea ez da beti konponbidea — batzuetan arazoa da.
Hipoteka bat baldintza okerragoekin ordezkatzeak zor kudeagarri bat ordaindu ezin den karga bihurtu dezake. Sinatu aurretik, komeni da beti zenbat zor zuten eta zenbat zor izango duten alderatzea.
EKA/ACUVtik argi daukagu: kontratu batek ere, sinatuta egon arren, ez dezake lukurreriazko mailegu bat ezkutatu. Letra txikiak ez du legea baino indartsuagoa izan behar.